WordPress Yedeği Nerede Tutulmalı? Yerel ve Uzak Kopya Düzeni

Bir sorun çıktığında hosting panelinde bir yedek görmek rahatlatıcı olabilir. Ancak o kopya yalnız aynı sunucudaysa, sitenizin dosyaları ve veritabanı aynı yere bağlı kalır. Üstelik WordPress dizinini bilgisayarınıza indirmiş olmanız da çoğu durumda veritabanını aldığınız anlamına gelmez. WordPress yedeği nerede tutulmalı sorusunun pratik yanıtı, dosya ve veritabanını birlikte ele almak; güncel kopyaları birden fazla konuma dağıtmaktır.

Kısa özet

• Tam bir WordPress geri yüklemesi için dosya yedeği ile veritabanı yedeği birlikte gerekir.
• Yalnız WordPress dizinini indirmek, genellikle ayrı bir sistemde bulunan veritabanını kapsamaz.
• Güncel 3–5 yedeği hosting sunucusu, bulut depolama ve yerel bilgisayar gibi farklı konumlarda tutmak tek bir yere bağımlılığı azaltır.
• Dosya ve veritabanını birbirine yakın zamanda oluşturulmuş tek bir yedek seti olarak adlandırmak, hangi parçaların birlikte saklanacağını netleştirir.

Önce yedek setinin iki parçasını ayırın

Tipik bir WordPress sitesini bütünüyle geri yüklemek için iki parça gerekir: dosyalar ve veritabanı. Dosyalar WordPress çekirdeğini, temaları, eklentileri ve yüklenen içerikleri kapsayabilir. Veritabanı ise WordPress’in ayrı bir veritabanı sisteminde, çoğunlukla MySQL veya MariaDB içinde sakladığı bölümdür.

Bu ayrım saklama planını doğrudan etkiler. WordPress klasörünü FTP istemcisiyle ya da UNIX shell kullanarak bilgisayarınıza kopyalamanız mümkündür; fakat veritabanı çoğu zaman bu klasörün dışında yaşar. Bu nedenle yalnız dizin indirmek, tam bir WordPress yedeği değildir.

Veritabanı yedeği çoğunlukla sql, gz veya bz2 uzantılı bir dışa aktarma dosyasıdır. Bu dışa aktarma dosyası, dosya yedeğinin yanında saklanabilir. Buna karşılık geri yükleme aşamasında dosyayı MySQL veya MariaDB’ye yeniden içe aktarmak gerekir. Saklama düzeninde bu dosyayı görünür ve ilgili dosya kopyasıyla eşleştirilmiş tutmak, hangi parçaların birlikte olduğunu anlamayı kolaylaştırır.

• Dosya kopyası: WordPress dizininden alınan içerik.
• Veritabanı dışa aktarma dosyası: Ayrı veritabanı sisteminden alınan dışa aktarım.
• Yedek seti: Birbirine yakın zamanda oluşturulmuş dosya ve veritabanı parçalarının bütünü.

Kaynak: [1]

Dosya ve veritabanını aynı yedek seti olarak saklayın

Dosya yedeği ile veritabanı dışa aktarımını birbirinden bağımsız, adı belirsiz kopyalar olarak saklamak karışıklık yaratabilir. WordPress, tutarlılık için bu iki parçayı tek bir yedek seti olarak ve birbirine yakın zamanda oluşturmayı önerir. Tipik sıralama önce veritabanını, sonra WordPress dosyalarını yedeklemektir.

Pratikte her set için aynı tarih ve saat bilgisini kullanan anlaşılır bir adlandırma seçebilirsiniz. Veritabanı dışa aktarımını, isteğe bağlı olarak dosya yedeğiyle aynı klasörde veya zip dosyasında tutabilirsiniz. Bu yaklaşım, iki parçanın birlikte taşınmasını ve arşiv içinde eşleştirilmesini kolaylaştırır; yine de veritabanının geri yükleme sırasında içe aktarılacak ayrı bir dosya olduğunu değiştirmez.

Örnek senaryo: example.com için önce veritabanı dışa aktarımı alınır, ardından WordPress dosyaları kopyalanır. Bu iki parça, aynı tarih-saat etiketiyle bir yedek seti altında tutulur. Setin bir kopyası hosting alanında kalırken, aynı set başka saklama konumlarına da kopyalanır. Buradaki amaç, tek başına bir dosya arşivi veya tek başına bir veritabanı dışa aktarımı bırakmamaktır.

• Önce veritabanını, ardından WordPress dosyalarını alın.
• İki parçayı yakın zamanlı oluşturulmuş tek set olarak işaretleyin.
• Veritabanı dışa aktarımını dosya yedeğinin yanına veya aynı zip içine koymayı değerlendirin.

Kaynak: [1]

Neden yalnız hosting sunucusundaki kopyaya güvenmemelisiniz?

Hosting sağlayıcıları çoğu zaman tüm sunucuyu, siteniz dâhil, yedekler. Bu yararlı bir koruma katmanı olabilir. Ancak sağlayıcının yedeklerinden site kopyası istemek zaman alabilir; hızlı bir toparlanmanın önemli olduğu durumlarda yalnız bu seçeneğe dayanmak sınırlayıcı olabilir.

Bu nedenle WordPress, veri kaybına karşı en az 3–5 güncel yedeğin farklı konumlarda tutulmasını önerir. Verilen örnek konumlar hosting sunucusu, bulut depolama ve yerel bilgisayardır. Aynı yaklaşım, farklı ortamlar kullanmayı da içerir; WordPress örnek olarak CD, DVD ve sabit diski sayar.

Yerel kopya, bilgisayarınıza indirdiğiniz yedek setidir. Uzak kopya ise hosting sunucusundan farklı bir konumda bulunan, örneğin bulut depolamadaki kopyadır. Hosting üzerindeki yedeği de ayrı bir katman olarak değerlendirebilirsiniz. Buradaki temel fikir, bütün güncel kopyaları tek bir yerde bırakmamaktır.

• Hosting sunucusunda bir kopya bulundurun.
• Aynı yedek setinin bir kopyasını bulut depolamada tutun.
• Bir kopyayı yerel bilgisayara indirin.
• Toplamda en az 3–5 güncel yedeği farklı konumlarda saklayın.

Kaynak: [1]

Yerel kopyayı düzenli ve bulunabilir tutun

Dosyaları bir FTP istemcisi veya UNIX shell aracılığıyla bilgisayarınızdaki bir klasöre kopyalayabilirsiniz. Bilgisayara alınan dosyalar, yer tasarrufu amacıyla zip dosyasına sıkıştırılabilir; bu da birden fazla sürümü saklamayı kolaylaştırabilir.

Sunucudaki içerikle sabit diskteki ayna kopyayı güncel tutmak için senkronizasyon araçları da kullanılabilir. Bu tür araçlar dosya tarafındaki yerel kopyayı sürdürmeye yardımcı olabilir. Ancak WordPress veritabanının ayrı bir sistemde bulunduğunu unutmayın: Ayna dosya kopyası, veritabanı dışa aktarımının yerine geçmez.

Yerel klasörde yalnız rastgele indirilmiş dosyalar yerine, yedek setlerini belirgin biçimde ayırın. Örneğin her setin dosya arşivini ve veritabanı dışa aktarımını beraber tutun. Bulut depolamaya gönderdiğiniz kopyada da aynı set bütünlüğünü koruyun. Böylece bir yedeğin hangi iki parçadan oluştuğu, nerede bulunduğu ve hangi sürüm olduğu daha kolay anlaşılır.

• Yerel bilgisayarda yedek setleri için ayrı bir klasör düzeni kullanın.
• Dosya arşivi ile veritabanı dışa aktarımını aynı set altında saklayın.
• Gerekirse dosya arşivlerini zip ile sıkıştırın.
• Dosya senkronizasyonunun veritabanı dışa aktarımını kapsamadığını dikkate alın.

Kaynak: [1]

Yedek saklama planını değişikliklerden önce güncelleyin

WordPress, veritabanının düzenli olarak; ayrıca her yükseltme veya yeni bir konuma taşıma işleminden önce yedeklenmesini ister. Bu anlarda yalnız veritabanı dışa aktarımını değil, dosyalarla birlikte saklanacak güncel yedek setini de planlamak yararlıdır.

Taşıma hazırlığında dosya ve veritabanı parçalarının zaman uyumunu ayrıca incelemek isterseniz WordPress Geri Yükleme İçin Yedek Seti Nasıl Kontrol Edilir rehberindeki kontrol noktalarını kullanabilirsiniz. Bu makalenin odağı ise geri yükleme adımları değil, oluşturduğunuz setlerin hosting, bulut ve yerel bilgisayar arasında nerede duracağıdır.

Saklama düzeninizin karmaşık olması gerekmez. Başlangıç için her güncel setin iki parçasını bir araya getirin, hostingdeki kopyaya ek olarak buluta ve yerel bilgisayara kopyalayın, sonra eski ve yeni setleri ayırt edebildiğinizden emin olun. Bu düzen, sağlayıcı yedeğini beklemek zorunda kalabileceğiniz bir anda elinizde başka kopyalar bulunmasına yardımcı olur.

• Yükseltmeden önce veritabanını yedekleyin.
• Yeni bir konuma taşımadan önce veritabanını yedekleyin.
• Güncel setin dosya ve veritabanı parçalarını birlikte çoğaltın.
• Kopyaları hosting, bulut depolama ve yerel bilgisayar arasında dağıtın.

Kaynak: [1]

Uygulama kontrol listesi

• Dosya yedeği ile veritabanı dışa aktarımının ikisinin de bulunduğunu kontrol edin.
• Önce veritabanını, sonra WordPress dosyalarını yedekleme sırasını uygulayın.
• Dosya ve veritabanı parçalarını yakın zamanlı tek bir yedek seti olarak adlandırın.
• Veritabanı dışa aktarımını dosya yedeğiyle aynı klasörde veya zip içinde tutmayı değerlendirin.
• En az 3–5 güncel yedeği saklayın.
• Kopyaları hosting sunucusu, bulut depolama ve yerel bilgisayar gibi farklı konumlara dağıtın.
• Veritabanını düzenli olarak, ayrıca yükseltme veya taşıma öncesinde yedekleyin.

WordPress yedeğini yalnız sunucuda bırakmak yerine, dosya kopyası ile veritabanı dışa aktarımını aynı yedek seti içinde toplayın. Ardından güncel setleri farklı konumlara dağıtın: hosting sunucusu, bulut depolama ve yerel bilgisayar bu düzen için WordPress’in verdiği örneklerdir. Böylece veritabanının dosyalardan ayrı olduğunu gözden kaçırmadan, tek bir saklama yerine bağımlılığı azaltabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Yalnız WordPress klasörünü indirmek yeterli mi?

Genellikle yeterli değildir. WordPress veritabanı çoğunlukla MySQL veya MariaDB gibi ayrı bir veritabanı sisteminde tutulur ve WordPress dizinini indirmeniz bu veritabanını normalde yedeklemez. Tam geri yükleme için dosyalar ve veritabanı gerekir.

Veritabanı dışa aktarımını dosya yedeğiyle aynı yerde tutabilir miyim?

Evet. Veritabanı dışa aktarımı bir dosyadır; dosya yedeğiyle aynı klasörde veya aynı zip dosyasında saklanabilir. Ancak geri yüklemede bu dosyanın MySQL veya MariaDB’ye yeniden içe aktarılması gerekir.

Kaç WordPress yedeği saklamalıyım?

WordPress, veri kaybına karşı farklı konumlarda en az 3–5 güncel yedek tutulmasını önerir.

Kaynaklar

[1] Backups – Advanced Administration Handbook | Developer.WordPress.org